Het grootste fysieke ICT Expertisenetwerk van ondernemers in Nederland

 

2015

The Future Group ziet in IBO zzp onderzoek geen nieuwe arbeidsmarkt impulsen

The Future Group ziet in IBO zzp onderzoek geen nieuwe arbeidsmarkt impulsen

  • Redactie The Future Group
  • 12 October 2015
  • |  

ZOETERMEER 12 OKTOBER | In mei 2014 startte een werkgroep vanuit verschillende ministeries in opdracht van het kabinet een Interdepartementaal Beleidsonderzoek naar zelfstandigen zonder personeel. Dit onderzoek is in april 2015 afgerond en begin oktober door het Ministerie van Financiën vrijgegeven.

 

Wij hebben als The Future Group inmiddels kennisgenomen van het rapport en juichen het toe dat Den Haag investeert in onderzoek op basis van feitelijke informatie uit een veelheid van (statistische) bronnen en beleidsanalyses. Dit komt een gedegen politieke, bedrijfseconomische en maatschappelijke discussie ten goede. Maar brengt het rapport ook echt iets nieuws? Onze conclusie is van niet. Het tiental door de onderzoekers getrokken conclusies, op basis van een een circa 150 pagina’s tellend rapport, voegt weinig toe aan dat wat al bekend is. Vernieuwende impulsen zijn (bijna) niet te ontdekken.

 

De in het rapport genoemde beleidsopties zijn grotendeels toegesneden op de totale groep van ruim 800.000 zzp’ers. Dit terwijl in het voorwoord al terecht gesteld wordt dat dé zzp’er niet bestaat. Wij zelf, maar ook het Bedrijfsleven, geeft via onze Politieke Ronde Tafel al enkele jaren aan dat segmentatie van dit containerbegrip essentieel is om te komen tot een goed sociaal en fiscaal beleid per doelgroep. In het rapport wordt vooral benoemd wat er allemaal niet moet gebeuren maar vernieuwende oplossingen en denkrichtingen zijn er niet of nauwelijks. Na een opening waarin men opteert voor minder beleid gericht op werknemers versus zelfstandigen, en meer beleid gericht op werkenden met differentiatie op basis van zelfredzaamheid, blijven verdere opties op dit vlak uit. Dit geldt eveneens voor de constatering dat het fiscale beleid met haar faciliteiten te weinig is gericht op het bevorderen van innovatie en werkgelegenheid.

 

Geen van de drie genoemde beleidsopties zal in de praktijk leiden tot een verbetering van de positie van de zelfstandig kenniswerker, daarvoor worden ze simpelweg teveel gedomineerd door de problematiek aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Beleidsoptie één kent onder meer een verplichting voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering en afschaffing van de zelfstandigenaftrek. ZZP’en wordt zo duurder, personeel aannemen goedkoper. In de tweede beleidsvariant worden werkgeverslasten verlaagd doordat de premielasten dalen en een geringer verplicht beschermingsniveau. Werknemers worden zo goedkoper en de zelfstandigenaftrek wordt een heffingskorting.

De derde beleidsvariant bevat een verhoging van de subsidie op vrijwillige ziekte- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor zelfstandigen. Ook hoeven kleine werkgevers geen tweede jaar loondoorbetaling bij ziekte meer te betalen. Pensioenfondsen worden wettelijk verplicht en de zelfstandigenaftrek en startersaftrek worden afgeschaft. Werknemers worden goedkoper en zien hun koopkracht toenemen, zzp’ers gaan er op achteruit.

 

Deze beleidsvarianten focussen zich vooral op de schatkist en bescherming van werknemers, maar meer vernieuwing in dit debat is juist nu noodzakelijk. De afdeling advisering van de Raad van State constateerde onlangs nog dat de groei van het aantal zzp’ers vermoedelijk mede het gevolg is van het minder functioneren van de bestaande arrangementen op een arbeidsmarkt die steeds diverser arbeidsrelaties omvatten.

In het onderzoek is onder meer gekeken naar inkomens- en vermogenspositie, opleidingsniveau, werkervaring en mate van verzekerdheid van zzp’ers. Ook is onderzocht of er belemmeringen zijn die de doorgroeimogelijkheden voor zzp’ers beperken. Het rapport geeft een doorwrochte analyse over wat voor gevolgen deze zaken hebben voor de economische ontwikkeling, het sociale zekerheidsstelsel en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën.

 

„Structureel zal uiteindelijk een knoop moeten worden doorgehakt. Het huidige vaste arbeidscontract waar Asscher iedereen terug in wil hebben, is internationaal gezien onhoudbaar geworden. Maar je moet ook niet van iedereen een zzp'er willen maken. Er zal een nieuwe tussenvorm moeten worden bedacht, waar bedrijven mensen aan zich kunnen binden zonder ze in tijden van crisis vol te moeten doorbetalen. Je wilt meer ruimte voor flexibeler tussenvormen, tussen de twee extremen in die we nu hebben. Daar zie ik nog geen ideeën voor. Dat zou Nederland echt een voorsprong geven.”

–Sweder van Wijnbergen

 

Het IBO onderzoek laat deze kans onbenut.

In gesprekken met politici hebben wij altijd benadrukt dat meer differentiatie en segmentering in het containerbegrip ‘zzp’ welkom was, deze studie helpt daar zeker bij. Ons advies is verder om een grotere betrokkenheid van het bedrijfsleven bij dit debat te bewerkstelligen en meer de focus te leggen op de toekomstige innovatiekracht van Nederland. Het IBO onderzoek is een mooie aanzet voor een diepgaander discussie over hoe de positie van de zelfstandig kenniswerker versterkt kan worden. Niet vergeten moet worden dat er een grote behoefte is bij het bedrijfsleven, dat de zelfstandige kenniswerker nodig heeft om de ontwikkelingen van deze tijd bij te kunnen benen. Het aantal ZZP´ers in Nederland groeit ook aanzienlijk sneller dan in de rest van de EU. Wij zijn ervan overtuigd dat het sociaal-culturele fenomeen van zelfstandige arbeid, en dan specifiek voor hoger opgeleiden met specifieke kennis, voor ons land een veel grotere kans is dan een bedreiging. De resultaten van ons onderzoek, die gepresenteerd worden op 30 oktober 2015 tijdens de Politieke Ronde Tafel geïnitieerd door Tata Steel en The Future Group, bevestigen dit. Helaas wordt het door velen nog altijd gezien als het laatste, zeker nu de aandacht in eerste instantie nog altijd uit lijkt te gaan naar de zzp’ers met minder zelfredzaamheid op de arbeidsmarkt. Dit is een gemiste kans.

 

Partner ImagePartner ImagePartner ImagePartner ImagePartner ImagePartner ImagePartner ImagePartner ImagePartner ImagePartner Image